Ζοέλ Λοπινό
Η αρχόντισσα του Ακρωτηρίου
Εκδόσεις Μίνωας
Είναι σπάνια τα μυθιστορήματα που μυρίζουν Ελλάδα, να έχουν ιστορικό και τόσο συναισθηματικό χαρακτήρα.
Το βιβλίο της Ζοέλ Λοπινό, που εξιστορεί την αληθινή ζωή της γιαγιάς της Κατερίνης, είναι ένας σπάνιος συνδυασμός αφηγήματος και αυτογνωσίας. Στην αρχή κάθε κεφαλαίου του μυθιστορήματος, η συγγραφέας παραθέτει μια ανθρώπινη αλήθεια, που μοιάζει σαν να βγήκε από βιβλίο ψυχολογίας.
Όπως ας πούμε, η εισαγωγή στο κεφάλαιο 14: «Ξέρεις κανένα άνθρωπο ευτυχισμένο, ικανοποιημένο από τη ζωή του, να ασχολείται με τους άλλους; Να κακίζει τον κόσμο;»
Έτσι βαθιά ανθρώπινο και φιλοσοφημένο είναι ολόκληρο το μυθιστόρημα. Δεν χορταίνεις να παρακολουθείς τη ζωή της φτωχιάς ορφανής Κρητικοπούλας που, από μικρό κορίτσι, ξενιτεύτηκε στην Αλεξάνδρεια για να βρει την τύχη της, στο πλάι της θείας της που εργαζόταν σε ένα πλουσιόσπιτο.
Οπλισμένη με θάρρος, ανθρωπιά και υπομονή, το κορίτσι αυτό που διψάει για γνώση και εξέλιξη, μαθαίνει από το να μιλάει γαλλικά μέχρι να σερβίρει σωστά σε τραπέζι κι από το να ράβει στριφώματα ως το να περιποιείται τον εαυτό της και το δέρμα της, για να μη μαυρίσει από τον ήλιο και χάσει τη λάμψη της κυρίας.
Όμως κάποια στιγμή, ενώ κοντεύει τα σαράντα, ο αδερφός της την καλεί πίσω στην Κρήτη για να την παντρέψει. Εκείνη την εποχή, ο άντρας-κηδεμόνας αποφασίζει για την τύχη της γυναίκας της οικογένειας, είτε εκείνη συμφωνεί είτε δεν συμφωνεί με τις αποφάσεις του.
Το σοκ της επιστροφής στη φτώχεια είναι μεγάλο για την Κατερίνη, που είναι συνηθισμένη αλλιώς. Τώρα πρέπει να επιβιώσει σε άθλιες συνθήκες, προσπαθώντας και να αρέσει στους υποψήφιους γαμπρούς.
Η ζωή της είναι μια συνεχής εναλλαγή από σκαμπανεβάσματα. Συνεχώς πρέπει να έρχεται αντιμέτωπη με στερεότυπα αιώνων, προκαταλήψεις, κουτσομπολιά, την ίδια στιγμή που προσπαθεί να χτίσει κάτι καλό για τη ζωή της, όπως το σπίτι, ένας γάμος, μια οικογένεια…
«Πίσω από μια μεγάλη στεναχώρια, αναμένει συχνά μια πελώρια ευτυχία» μας εισάγει στο κεφάλαιο 16 η συγγραφέας, εξηγώντας μας, πώς ενώ πήρε βαθιά στεναχώρια που άφησε τη ζωή της στην Αλεξάνδρεια, όμως στο χωριό της, εκεί στο Ακρωτήρι που γύρισε, βρήκε την αγάπη στα μάτια τού Στέλιου.
Βαθιά γνώστρια της ανθρώπινης ψυχής και της ψυχολογίας των ανθρώπων, η ηρωίδα του βιβλίου μοιάζει να είναι ένα μυθικό πρόσωπο, μια σούπερ-ηρωίδα, από αυτές που αποτελούν σήμερα πρότυπο στο women empowerment. .
Αν και η συγγραφέας Ζοέλ Λοπινό είναι εγγονή της Κατερίνης, η γραφή της περιγράφει την ηρωίδα του βιβλίου της με καθαρές πινελιές, αγάπη και σπάνια λογοτεχνική γραφή: «χαρισάμενα χρόνια», «ο καιρός δαιμονίστηκε», «τα άσαρκα παιδιά», είναι μερικές καλοδουλεμένες φράσεις που αναδεικνύουν την ελληνική γλώσσα, παρακάμπτοντας τα απλοϊκά κλισέ περιγραφών.
Συγκλονιστικό βιβλίο που θα αγαπήσεις, γιατί πρώτα-πρώτα θα αγαπήσεις το σπάνιο χαρακτήρα και την προσωπικότητα αυτής της γενναιόδωρης, ατίθασης, διψασμένης για έρωτα γυναίκας, που έζησε δύσκολα χρόνια. Πρόλαβε και έφτασε τα 108 χρόνια, είδε παιδιά, εγγόνια και δισέγγονα.
Ευτυχώς, χάρη στη Ζοέλ Λοπινό, που ζει σήμερα στα Χανιά, η ιστορία της έφτασε στα αυτιά μας και μας γέμισε την ψυχή με ελπίδα και αισιοδοξία.
